Over vriendschap en verkiezingen

DSC02566Een dag na de verkiezingen was het een mooie gelegenheid om weer eens even uitgebreid te bellen met Tina, mijn dierbare Griekse vriendin. Wij kennen elkaar sinds het begin van onze tienerjaren en waren beiden blij toen ons afgelopen oktober in Athene werd gevraagd of we zusjes waren. Ze is de dochter van mijn Griekse “pleeg”ouders, dus ergens klopte het wel. Haar familie is mijn familie en andersom. Dat is ooit zo ontstaan en dat zal altijd zo blijven. Zo gaan die dingen in een land als Griekenland.

Tina is een gestudeerde, intellectuele, politiek bewuste en ietwat rebelse vrouw. Zo is ze niet getrouwd met de vader van haar zoon en steekt ze nooit onder stoelen of banken dat ze atheïstisch is. Beide uit de volle overtuiging dat ze recht heeft op dat soort vrijheid, ook al denkt de samenleving anders. Wellicht komt het door de opvoeding die ze heeft genoten. Haar ouders Fefi en Iraklis draaiden tijdens het kolonelsregime muziek van de verboden Theodorakis en maakten haar duidelijk dat ze die liedjes op school maar beter niet kon zingen.

Fefi en Iraklis namen haar mee naar het eerste concert dat deze musicus en componist gaf in Athene na de beëindiging van zijn ballingschap en Tina weet tot op de dag van vandaag hoe bijzonder dat was. Als mensen in de bus tegenwoordig -pratend over de crisis- verzuchten dat ze terugverlangen naar dictator Papadopoulos ‘want die hield tenminste van zijn land’ trekt ze fel van leer, al is het op een beschaafde wijze. Misschien heeft het te maken met het feit dat Iraklis aanwezig was toen de tanks in 1973 de omheining van de Polytechnio platwalsten in een vergeefse poging om het studentenprotest tegen de junta te breken…

Tina voelt zich meestal een uitzondering in het land waarin ze is opgegroeid en vraagt zich geregeld af of het beter zou zijn om met haar zoon in een ander Europees land te gaan wonen. Vanwege de vrijheid. En de ontwikkelingsmogelijkheden zijn er groter. Maar ze weet zich ook diep verbonden met het leven en het land waar ze geboren is en omdat veel vrienden en familieleden van haar de stap al eens waagden en ze zelf een aantal jaren in Parijs woonde, begrijpt ze heel goed welke voor- en nadelen er aan migratie verbonden zijn.

De uren die ik samen met Tina heb doorgebracht op haar balkon, pratend over het leven, de liefde, literatuur, politiek en wat niet al, vergezeld van Griekse koffie, bier of wijn koester ik. Ze behoren tot de hoogtepunten van elk bezoek dat ik aan Griekenland breng, omdat ze me een bijzondere kijk geven op het land waar ik zo aan verknocht ben, maar ook in het hart van de bijzondere vrouw die me zo dierbaar is.

Vanmiddag aan de telefoon ging het over onze kinderen, het balkon waar ze de hele ochtend in het heerlijke lenteweer heeft zitten werken aan de vertaling van een werk van Nietzsche, maar uiteraard ook over de verkiezingen. Dit is Tina’s analyse.

De conservatieve Nea Dimokratia (ND) heeft gewonnen, Syriza (een sinds 2004 bestaande coalitie van linkse partijen) is tweede geworden en PASOK (socialisten) de derde partij. Omdat de winnende partij sowieso 50 van de 300 parlementszetels krijgt, heeft ND er nu 108, Syriza 52 en PASOK 41. Een nieuwe rechtse partij (ze noemen zich de “Griekse Onafhankelijken”) krijgt er 33, de oude communisten KKE 26, de neo-nazi’s Chrysi Avgi 21 en een andere kleine linkse partij 19.
Het vernieuwende zit hem erin dat het voor het eerst sinds lange lange tijd onmogelijk is voor één partij om een regering te vormen. Dat betekent een politieke, maar ook maatschappelijke aardverschuiving, zeker als daarbij het tot nu toe gebruikelijke clièntelisme met bijbehorende fraude en corruptie in ogenschouw wordt genomen.

De moeilijkheid is dat het niet tot de politieke cultuur behoort om coalities en compromissen te sluiten…
In Griekenland is het zo geregeld dat er binnen een beperkt aantal dagen een regering moet zijn gevormd. De leiders van de drie grootste partijen krijgen daartoe allen een kans.

Belgische (en Nederlandse) toestanden van maandenlange formaties zijn niet mogelijk. Naar alle waarschijnlijkheid gaat het met deze uitslagen niet lukken om een regering samen te stellen en dan worden er nieuwe verkiezingen uitgeschreven. Over twee weken zal het duidelijk zijn of de Grieken in juni wederom naar de stembus zullen gaan.

Tina vertelde de indruk te hebben dat veel mensen deze ronde voornamelijk uit woede hebben gestemd en dat ze een tweede keer meer gericht zullen zijn op een regering die oplossingen biedt. De grootste partijen zullen derhalve waarschijnlijk groeien. Hopelijk wordt de neo-nazi’s dan weer de deur gewezen. Die kans is des te groter daar de Griekse media nauwelijks over Chrysi Avgi bericht hebben, vanuit de gedachte dat een ‘cordon sanitaire’ temperend zou werken.

Daardoor weten de meeste kiezers niet eens dat de partijleider de Hitlergroet brengt of dat Aziaten en Afrikanen in bepaalde straten van Athene maar beter weg kunnen blijven, omdat ze anders in nazi-clubverband het ziekenhuis worden ingerost. Na de schokkende electorale winst is er nu een andere manier van berichtgeving over deze fascistische partij te verwachten. De meeste mensen kennen ze immers alleen vanuit hun activiteiten als buurtwachten, die oude en arme mensen in verloederende wijken een helpende hand toesteken.

Hoe dan ook: het valt niet te verwachten dat een nieuwe Griekse regering het verdrag met Brussel en de daaruit vloeiende afspraken naast zich neer zal leggen. Wellicht zal er op een aantal kleinere onderwerpen aangedrongen worden op nieuwe gesprekken dan wel onderhandelingen. Maar dit heeft als voornaamste doel om de achterban (er zijn nu al 1 miljoen werkelozen op een beroepsbevolking van zo’n 5,5 miljoen) een perspectief te bieden. De wanhoop is groot en het besef dat er drastisch iets moet veranderen in het economisch en maatschappelijk verkeer is groeiende.

Aldus Tina.

Advertenties

Een gedachte over “Over vriendschap en verkiezingen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s