De terreur van de eensgezinde middelmatigheid

Kermis in de hel (4) #lucht #wolken #zon #regen(Dit artikel werd op 16 januari gepubliceerd op Liberale Media)
Het is in Nederland ‘not done’ om een uitzondering te zijn. ‘Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg.’ Een tegeltjeswijsheid die iedere bijzonder getalenteerde, die zijn hoofd boven het maaiveld uit dorst te steken, probeert af te schrikken. In het land dat zichzelf graag als vrijheidslievend, open en tolerant ziet, wordt het eigenlijk het meest gewaardeerd als iedereen ongeveer hetzelfde is. Dat bleek onlangs weer pijnlijk in het geval Laura Dekker, het zeilmeisje.

Zo’n twee weken voordat de inmiddels 16-jarige Laura Dekker per zeilboot haar solo(!)rondje om de aarde heeft volbracht, maakt de leerplichtambtenaar in Goes zich zorgen of ze haar huiswerk elke dag wel maakt… Haar vader is opgeroepen voor een gesprek hierover. Hij heeft geweigerd te komen en nu wordt er een melding bij de Raad voor de Kinderbescherming voorbereid. Eerst hebben de autoriteiten op allerlei manieren Laura gedwarsboomd om überhaupt te vertrekken en nu -vlak voor het einde van haar bewonderenswaardige tocht- dit weer.

Laura is zo kwaad dat ze de Nederlandse driekleur gestreken heeft en verder vaart onder Nieuw-Zeelandse vlag. Ze heeft aangekondigd na haar exceptionele prestatie niet meer terug te willen keren naar Nederland. Ze wil niets meer met dit land te maken hebben. Genoeg is genoeg.
Het is om te gillen van de lach en om te janken van treurigheid tegelijkertijd. En het is tekenend. Nivelleren in plaats van excelleren is nog steeds het motto.

Het begint al in het onderwijs. Bij tijd en wijle worden gymnasia door verschillende overheden aangespoord, soms zelfs met dreiging van het intrekken van financiële middelen, om op te gaan in meer algemene scholengemeenschappen. Blijkbaar is het eng, dat er een kleinere groep uitstekend opgeleide en uitmuntend presterende jongvolwassenen wordt afgeleverd, die zich onderscheiden van de massa. Elitevorming moet worden tegengegaan.

Als leraar of onderwijzer word je tijdens je opleiding getraind in de begeleiding van leerlingen die minder goed meekomen met de rest van een klas. Dat is heel nuttig. Langzame of minder begaafde kinderen zijn gebaat bij onderwijs op maat. Maar dat geldt net zo goed voor de leerlingen die er juist uitspringen, omdat ze meer willen, verder willen, sneller willen, anders willen. Deze leerlingen worden veelal zoet gehouden met extra werk. Of ze mogen hun zwakkere broeders en zusters helpen. Er zijn maar weinig scholen met een goed onderwijsplan voor hoogbegaafden of anderszins bijzonder getalenteerden.

Dit in schril contrast met hoeveel tijd en geld er besteed wordt om leerlingen in het gareel te krijgen. Onder het mom van het optimaal faciliteren van het leerproces wordt ouders onder andere aangeraden hun kinderen vol te pompen met medicijnen, zodat ze onder controle gehouden kunnen worden. Om maar eens een paar voorbeelden te noemen van hoe onrust gepaard kan gaan met genialiteit: Einstein, Edison, Mozart en Picasso hadden allen ADD of ADHD!

En natuurlijk is het niet zo dat er in alle ADD/ADHD’ers ongewone talenten schuilgaan en dat geen enkel kind gebaat is bij het bevorderen van de concentratie. Maar wanneer gaat er eens op een structurele manier aandacht en waardering geschonken worden aan de bijzonderheid van kinderen, hun talenten en hoe die te koesteren, zodat ze kunnen gedijen? Wanneer wordt het streven om de ‘zielige’ kindertjes binnenboord te houden in evenwicht gebracht met het ontdekken en faciliteren van de uitzonderlijkheid en eigenwijsheid van leerlingen, die de potentie hebben om uit te groeien tot een aanwinst voor Nederland, wellicht zelfs een zegen voor de mensheid?

Excelleren zou beloond moeten worden en talent gestimuleerd. Juist in een team, een organisatie, een bedrijf of een school waar diversiteit in de samenstelling ervan wordt nagestreefd en gewaardeerd, worden hogere prestaties geleverd. Om de simpele reden dat verschillen elkaar aanvullen.
Gelijkwaardigheid moet niet inhouden dat we allemaal gelijk zijn. Dat er één mal is waar iedereen zich zoveel mogelijk naar moet proberen te vormen.

Er zijn mensen die goed en graag denken, er zijn er die liever met hun handen werken. Er zijn er die het meest tot hun recht komen als ze verzorgen, of creëren, of communiceren. Er zijn leiders of visionairs en er zijn mensen die het prettig vinden om zich juist niet buiten de gebaande paden te bewegen.
Door die verschillende talenten te erkennen en te koesteren wordt een samenleving sterker en steviger.

Laura Dekker is een uitzonderlijk meisje. Welke 15-jarige kan en durft in haar eentje de wereld rond te zeilen? Wat zij ons eigenlijk zegt is: ‘Droom en maak je dromen waar, al lijken ze nog zo vergezocht en onbereikbaar!’ En daarmee is Laura een geweldig en inspirerend voorbeeld voor haar leeftijdgenoten (maar eigenlijk voor ons allen), die waarschijnlijk wèl elke dag naar school gaan en zelfs elke dag hun huiswerk maken.

Als Laura terug zou komen naar Nederland, is ze eigenlijk verplicht om weer in de schoolbanken plaats te nemen. Ze moet namelijk een starterskwalificatie halen: minimaal een HAVO of MBO2 diploma. Staat in de Leerplichtwet. Heb je zo’n ongelofelijk avontuur achter de rug, moet je weer 1040 uur per jaar leren uit boeken, luisteren naar belegen leraren, samenwerken met leeftijdsgenoten die op een andere planeet leven dan jij. Stilstaan in je ontwikkeling. Bestraft worden voor je uitzonderlijkheid.

Het zou mooi zijn als de Minister van Onderwijs -of liever nog onze liberale Minister-President!- een brief schrijft aan Laura met daarin de hartelijke uitnodiging om wèl naar Nederland terug te keren. Die brief bevat dan ook volmondig de waardering voor Laura’s buitengewone talent en de garantie dat zij in het vervolg alle mogelijke ruimte en ondersteuning zal krijgen om dat verder te exploreren.

Een dergelijke brief zou het begin van een nieuw en hoopvol tijdperk kunnen markeren: Nederland maakt vanaf begin 2012 ruim baan voor alles wat buitenissig en bijzonder is, in het volste vertrouwen dat ons dat allen uiteindelijk ten goede komt. De terreur van de eensgezinde middelmaat maakt eindelijk plaats voor het vieren van verscheidenheid en uitzonderlijkheid.

Advertenties

2 gedachtes over “De terreur van de eensgezinde middelmatigheid

  1. .. tja.. School of de wijde wereld in. Er is voor beide wel wat te zeggen, maar ik, als moeder van een 16-jarige, ga toch voor school. De wijde wereld is er straks ook nog wel.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s