Duende

30072011565Een jaar of vier geleden begeleidde ik (op mijn vorige school, een Vrije School) een leerlinge bij de voorbereidingen van de presentatie van haar eindwerkstuk. Dat ze me daarvoor had gevraagd, beschouwde ik als een hele eer en blijk van vertrouwen, dus ik deed dat graag en met veel plezier. Haar onderwerp was “duende”. Duende is een euforisch, extatisch gevoel, veroorzaakt door het samenspel van flamencomuziek, de zanger(s) en danser(s). Ware kunstenaars die je langzaam dat parallelle universum binnenvoeren zijn essentiëel. Helaas was dus de uiteindelijke conclusie dat het onmogelijk was om duende te presenteren in een school in Amsterdam-Zuid, omdat daartoe domweg de middelen ontbraken. Met geluidsopnames, videoclipjes en amateuroptredentjes was niet zover te komen… Eigenlijk een mooie, want romantische uitkomst van een gedegen onderzoek.
Gaandeweg het proces raakte ook ik helemaal enthousiast over flamencomuziek en het krachtige verlangen dat erin klinkt. Het mooiste lied, dat ik hoorde was La Leyenda del Tiempo, gezongen door Camarón de la Isla. De tekst is een gedicht van Federico Garcia Lorca.
(Nooit geweten trouwens dat hij homo was en tijdens de Spaanse Burgeroorlog in 1936 is gefusilleerd door aanhangers van Franco…)

El sueño va sobre el tiempo (De droom gaat over de tijd)
flotando como un velero (drijvend als een zeilboot)
nadie puede abrir semillas (niemand kan zaden openen)
en el corazón del sueño (in het hart van de droom)
El tiempo va sobre el sueño (De tijd gaat over de droom)
hundido hasta los cabellos (weggezonken tot aan zijn haren)
Ayer y manaña comen (Gisteren en morgen eten)
oscuras flores de duelo (donkere bloemen van rouw)
Sobre la misma columna (Op dezelfde pilaar)
abrazados sueño y tiempo, (omarmen droom en tijd)
cruza el gemido del niño (kruist het gekerm van het kind)
la lengua rota del viejo (de gebroken tong van de grijsaard)
Y si el sueño finge muros (En als de droom muren veinst)
en la llanura del tiempo, (in de vlakte van de tijd)
el tiempo le hace creer (doet de tijd hem geloven)
que nace en aquel momento (dat hij op dat moment geboren wordt.)
(vertaling: Marlies Jansen)

Dat is nog eens iets anders dan: wat zijn je ogen blauw,
o, ik hou zoveel van jou
en ik blijf je eeuwig trouw…

Advertenties